MusicUnites.gr Forum

Έλληνες Δημιουργοί Έργων Μουσικής

«Βαφτίζουμε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα» της Έφης Αγραφιώτη - Παρέμβαση Νότη Μαυρουδή

Αναδημοσίευση από το μουσικό διαδικτυακό περιοδικό tar.gr


Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Καθημερινή"
(Hμερομηνία δημοσίευσης: 13-08-10)


Άποψη:


Bαφτίζουμε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα


Της Έφης Αγραφιώτη*


Ο πολιτισμός έχει ανάγκη το χτες και το σήμερα, είναι συνδυασμός κληρονομούμενων στοιχείων και ζώσας ενέργειας, τόσο στα Γράμματα όσο και στις Τέχνες. Κι όμως, ο πολιτισμός του τόπου μου αρέσκεται στο να με αποκλείει! Επιβλήθηκε μια ψευτοκουλτούρα «αγοράς», αντικαθιστώντας το «μέσον», τον παρά, με τον «στόχο», τη δημιουργία. Το χρήμα είναι αυτοσκοπός. Η Τέχνη είναι αδύναμη να παράγει χρήμα, άρα βαφτίστε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα. Πολλοί σαν εμένα λοιπόν δεν ξέρουν τι ρόλο παίζουν πλέον!


Η λέξη «πολιτιστικό» ευφραίνει σαν γλυκό κουταλιού το στόμα. Ταυτίζεται κατ’ εξακολούθηση από τα ΜΜΕ και τους πολιτικούς, με την υποκουλτούρα, που τη χρειάζεται ο μέσος άνθρωπος για να… ξεσκάσει από τα προβλήματα. Δεν το κρίνουμε αυστηρά, δεν αντιστεκόμαστε, ούτε το φοβόμαστε. Το
προσπερνάμε, πράγμα πολύ επικίνδυνο.


Στον χώρο της λόγιας μουσικής, σήμερα όλα υπολειτουργούν, δεν υποστηρίζονται ούτε στον βαθμό που το Σύνταγμα επιβάλλει. Οι μουσικοί, νέοι και έγκριτοι, δεν υπάρχουμε, στέκουμε στο περιθώριο,
κακοφωτισμένοι, πίσω από αυτούς που «φέρνουν» χρήματα. Ακόμα και το Μέγαρο Μουσικής, που τόσο χειροκροτήθηκε, μεταβάλλεται σε ένα ιδιότυπο μονοπωλιακό κατάστημα, με προβλήματα ηγεμονικής εσωστρέφειας των πολιτιστικών διαχειριστών του και αυταρχικού αυτισμού, που γεννά σκέψεις για την «αδυναμία» των προϊσταμένων του να ξεχωρίσουν την προσωπική καλλιτεχνική διαδρομή από την εξυπηρέτηση της διοικητικής τους ευθύνης.


Αυτή η «σύγχυση» είναι ριψοκίνδυνη, αποδυναμώνει τη βάση, καταλύει το εποικοδόμημα. Με άλλα λόγια, φοβάμαι ότι το επόμενο βήμα είναι η ενοικίαση των αιθουσών του Μεγάρου για κάθε λογής «πολιτιστική» εκδήλωση και πέντε-δέκα ελκυστικές παραγωγές κάθε χρόνο για τη βιτρίνα, το κέρδος και τον υποκριτικό απολογισμό. Αποχωρούμε λοιπόν σιγά σιγά κι από εκεί. Λυπάμαι γιατί ήταν πολύ σπουδαίο το όνειρο των δημιουργών του, μας είχαν συνυπολογίσει.


Η νεοφιλελεύθερη άποψη ότι ο πολιτισμός πρέπει να αυτοχρηματοδοτείται, με τρομάζει. Οι προτεραιότητες των επιχειρηματιών είναι άλλες -συνήθως- από τις δικές του. Η πολιτική του πολιτισμού χρειάζεται έμπνευση, γνώση και εμπειρία. Γνωρίσαμε πολλούς πολιτικούς να εμπίπτουν στο τρίπτυχο; Και πού κατοικεί η Αριστερή αγωνιστική απάντηση; Όσο ο κομμουνισμός προσέφερε αρωγή στις Τέχνες, η Αριστερά ενεθάρρυνε, προέβαλλε την καλλιτεχνική δημιουργία, με αποτέλεσμα πολλοί νέοι να πλησιάζουν διαμέσου της ιδεολογίας τις Καλές Τέχνες, τη μουσική ειδικότερα. Τώρα; Έπαψε να χρειάζεται η κοινωνία παιδεία πολιτισμού, επαφή με τα έργα τέχνης, οργανική σύνδεση παιδείας-τεχνών, μείωση ανισοτήτων πρόσβασης στις Τέχνες, υποστήριξη ταλέντων για την πρόοδό
τους αλλά και τον εμπλουτισμό της πολιτιστικής διπλωματίας; Κανείς δεν θα απαιτεί πλέον; Δεν είναι λαϊκό δικαίωμα και αγαθό η Τέχνη; Τότε τι είναι; Μας τα είπε λάθος ο Στράβων και ο Πλάτωνας; Θυμάμαι αυθορμήτως τον Σεφέρη. Μιλούσε αυστηρά για κρετινισμό του θεάματος και επιβολή κατάστασης υποχρεωτικής νάρκης, που καταπόντιζε σε στεκάμενα νερά κάθε πνευματική προσπάθεια… καμία αλλαγή από τότε! Και επειδή η δυναμικότερη έκφραση του τεχνολογικού σημερινού πολιτισμού είναι η εικόνα, θα χρησιμοποιήσω quasi coda μια διαπίστωση: Ο λαϊκισμός στην «προβολή της ελληνικού τύπου καλλιτεχνίας» ακούμπησε ήδη προ πολλού το όριο της
επικίνδυνης πρόκλησης. Έλεος!



* Η Εφη Αγραφιώτη είναι πιανίστρια-συγγραφέας.




Παρέμβαση του Νότη Μαυρουδή
(B
log "TaRaΤaΤΖΟΥΜ ")


Η πιανίστα Έφη Αγραφιώτη, στην ¨Καθημερινή¨ http://www.kathimerini.gr/ (13/8) θίγει ένα τεράστιο σύγχρονο θέμα περί ¨αγοραίας καλλιτεχνίας¨ με τον ενδεικτικό τίτλο: ¨Βαφτίζουμε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα¨ http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_13/08/2010_411317 και δεν τσιγκουνεύεται λόγια, σκέψεις και επιχειρήματα γύρω από ό,τι την απασχολεί.


 Από το άρθρο της, επιλέγω απόσπασμα που λέει: ¨Επιβλήθηκε μια ψευτοκουλτούρα «αγοράς», αντικαθιστώντας το «μέσον», τον παρά με τον «στόχο», τη δημιουργία. Το χρήμα είναι αυτοσκοπός.¨


 Αλλού: ¨Στον χώρο της λόγιας μουσικής, σήμερα όλα υπολειτουργούν, δεν υποστηρίζονται ούτε στο βαθμό που το Σύνταγμα επιβάλλει.¨


 Τις γνωρίζω τις θέσεις της Έφης. Μέσα από τα ενδιαφέροντα βιβλία της, από συζητήσεις, από την αρθρογραφία της εδώ στο TaR, στο Πολύτονο, πάντα ευθύβολη και μαχητική, ρίχνει τα βέλη της προς πάσα κατεύθυνση. Δεν μασάει λόγια. Σχετικά με την απαξίωση της καλλιτεχνικής ποιότητας στη χώρα μας, βάλλει και κατά της πολιτικής του Μεγάρου Μουσικής.


 Γράφει: ¨Ακόμα και το Μέγαρο Μουσικής, που τόσο χειροκροτήθηκε, μεταβάλλεται σε ένα ιδιότυπο μονοπωλιακό κατάστημα, με προβλήματα ηγεμονικής εσωστρέφειας των πολιτιστικών διαχειριστών του και αυταρχικού αυτισμού, που γεννά σκέψεις για την «αδυναμία» των προϊσταμένων του να ξεχωρίζουν την προσωπική καλλιτεχνική διαδρομή από την εξυπηρέτηση της διοικητικής τους ευθύνης¨


 Προσυπογράφω. Ας αναρωτηθούμε: θα εκλάβουμε ως Τέχνη μόνο ό,τι ¨βγάζει¨ χρήμα; Θα περιοριστούμε στη χρηματιστηριακή αξία της Τέχνης (όχι μόνο της μουσικής Τέχνης); Με τις περιπτώσεις (στην προκειμένη περίπτωση, της μουσικής), που δεν έχουν χρηματικό κέρδος, τι κάνουμε;


 Ποιος είναι εκείνος ο φορέας (κρατικός ή ιδιωτικός) που θα ενδιαφερθεί να φροντίσει ώστε να προετοιμαστεί ένα έδαφος κατάλληλο να αναπτυχθεί μια δυναμική τέτοια και τόση, που να βοηθάει και να συντηρεί έργα, ανθρώπους, πειραματισμούς, συμμετοχές, με δημιουργικό ενδιαφέρον, που (όμως) μπορεί να μη φέρνει ανταποδοτικά οφέλη…


 Είναι άχαρο να συζητάμε ένα τέτοιο θέμα. Και -επιπλέον- είναι άκρως μελαγχολική μια τέτοια συζήτηση που αναφέρεται σε ένα κράτος (το ελληνικό), μια πολιτεία (την ελληνική), που θα έπρεπε να μεριμνά και να παρέχει προστατευτικές προδιαγραφές, βοηθώντας όχι μόνο τους ¨κερδοφόρους¨ καλλιτέχνες, αλλά και εκείνους της ¨άλλης πλευράς¨.


 Μα, δεν είναι μυστικό η απαξίωση της ¨δικής μας¨ πολιτείας προς τα μέλη της καλλιτεχνικής κοινότητας που δεν παράγουν κέρδος. Είναι τόσο γνωστή (και πικρή) ιστορία, που μπορούμε να την ταυτίσουμε με την ¨εθνική μας πολιτική¨. Μια χώρα που όλο και περισσότερο ¨ξεχνάει¨ τα παιδιά της, ευνοώντας κραυγαλέα τη χρηματιστηριακή αξία των μελλών της κοινωνίας μας, απαξιώνοντας -τις περισσότερες φορές- την ανάγκη για ποιοτικότερες τέχνες.


 Αλλά ας μη μπερδέψουμε τα πράγματα. Δεν υποστηρίζω την άποψη που λέει πως ό,τι είναι κερδοφόρο είναι και αρνητικής καλλιτεχνικής ποιότητας. Αυτό θα ήταν ένας ακραίος λαϊκισμός. Όμως, η πραγματικότητα είναι σκληρή και το βλέμμα μας εστιάζει άλλη πλευρά.


 Ίσως είναι αυτός ο δρόμος που χαράζουν για το μέλλον οι σύγχρονοι τεχνοκράτες της πολιτικής και των καλλιτεχνικών καρεκλοκένταυρων: οι μη έχοντες καλλιτεχνική χρηματιστηριακή αξία, θα προστίθενται στις περιθωριακές ομάδες που θα αγωνιούν για διέξοδο…


 Η Αγραφιώτη, δεν επιλέγει τυχαία την ονομαστική αναφορά των λεγομένων της. Και έπιασε ένα θέμα με πολλές προεκτάσεις που μας αφορούν ποικιλοτρόπως…

Προβολές: 21

Σχόλιο

Πρέπει να είστε μέλος του MusicUnites.gr Forum για να προσθέσετε σχόλια!

Γίνετε μέλος του MusicUnites.gr Forum

Σχόλιο από τον/την Αρτέμης Αξαρλής στις 12 Σεπτέμβριος 2010 στις 20:32
Εξέχοντες συμπορείτες του πνεύματος!
Διαβάζοντας τις ενδιαφέρουσες και λογικές ενστάσεις σας για τη σύνδεση χρήματος και πολιτισμού εισέρχομαι… παραχρήμα, με διάθεση και χωρίς αυτοσκοπό προβολής στο φαινόμενο και όχι στο αποτέλεσμα που μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περικλείει δυστυχώς τη διαβίωση!
Γιατί άραγε, ενοχλεί η λέξη χρήμα? Θεωρούν οι ταγοί των πολιτιστικών και πνευματικών δρώμενων ότι μπορεί να γίνει οτιδήποτε χωρίς αυτό?
Υπήρξε πολιτιστικός … θησαυρός και μεγαλείο που δεν στηρίχθηκε και υποστηρίχθηκε από πλούσιο πουγκί?
Τόσο εύκολα ξεχνούμε τους γίγαντες της λογοτεχνίας , ποίησης, ζωγραφικής, γλυπτικής κλπ οι οποίοι κατέληξαν στη ψάθα μόνο και μόνο γιατί δεν είχαν τα προς το ζην?
Και, πόσοι από αυτός με πόνο ψυχής δεν εκπλειστηρίασαν πνευματικά τους αριστουργήματα για πενταροδεκάρες!!
Αυτά που σήμερα θαυμάζουμε δυστυχώς, χρηματοδοτήθηκαν οι υποστηρίχθηκαν από αυτοκρατορικές , βασιλικές , εκκλησιαστικές και κάθε είδους πλούσιες οι αρχοντικές αυλές και τις περισσότερες μάλιστα φορές, με ξεδιάντροπο παραγκωνισμό και λεηλασία των λαών!!
Παρ’ όλα αυτά τα θαυμάζουμε απεριόριστα και μάλιστα, εισπράττουμε παχυλά ποσά από αυτά!!
Δεν χρειάζεται να σας θυμίζω ακόμη την επιρροή του χρήματος ! Έριξε αυτοκρατορίες . Διέλυσε βασίλεια. Σκόρπισε και συνεχίζει τις έριδες. Σταύρωσε το Χριστό και ένα σωρό αμαρτήματα στηρίχθηκαν πάνω στη καταπληκτική κατά τα άλλα ανθρώπινη αυτή οικονομική εφεύρεση!
Η αλήθεια ανά τους αιώνες των αιώνων πέφτει βαριά , μα δυστυχώς η πλάστιγγα γέρνει υπέρ του !!
Τι μέλλει γεννέσθε λοιπόν?
Οι μελλοντικές γενεές θα περιδιαβαίνουν τουριστικά τα παλαιά και νέα πολιτιστικά κληρονομήματα, θα απολαμβάνουν τα…. εξαίσια προβαλλόμενα εμπορικά συνήθως…. αριστουργήματα και φρονώ όσοι μπορούν να το αποκτήσουν θα το καταριούνται εν ζωή και θα γίνονται ευεργέτες μετά θάνατο!!
Κρίμα!!! Όχι βέβαια για τις σεβαστές απόψεις σας τις οποίες ασφαλώς και ασπάζομαι, αλλά για την αρρωστημένη, έντεχνη εξάρτηση προς αυτό!!
Αν μπορούσα να γίνω ασκητής ίσως να ήμουν ελεύθερος!!

Ad


RSS

© 2020   Created by AEPI SA.   Με την υποστήριξη του

Διακριτικά  |  Αναφορά προβλήματος  |  Όροι χρήσης